Plan zwiedzania Krety – rajskie plaże i wyśmienite jedzenie

Dzień 1

Pierwsze dni na Krecie polecamy spędzić w mieście Rethimno, które jest świetną bazą wypadową do eksploracji środkowej i wschodniej części Krety.

Polecamy sprawdzony przez nas nocleg w obiekcie Athina. Znajduje się on zaledwie 300 metrów od plaży, a w zasięgu spaceru znajdują się także liczne restauracje, kawiarnie i sklepy, jak również centrum starego miasta.

Po śniadaniu jedziemy na południe Krety, a dokładnie na palmową plażę Preweli. Jeśli nie poruszacie się wynajętym samochodem, skorzystajcie z oferty „lokalnego PKS” (ΚΤΕΛ/ΚΤΕL), oferującego kursy z Rethimno o 10:00 rano, oraz kursy powrotne o 15:00 oraz o 19:00. Cena biletu to 5 EUR / 21 PLN w jedną stronę.

Jadąc samochodem, pierwszy postój warto zrobić przy wejściu do kanionu Kurtaliotiko. Nazwa wąwozu pochodzi od starogreckiego organu muzycznego, krotalos (rodzaj kastanietów). Odgłos wiatru wiejącego przez wąwóz brzmi jak uderzenie krotalosem.

UWAGA! Wiatr czasami jest bardzo silny i dlatego trzeba uważać w trakcie otwieraniu drzwi od samochodu.

Przed dojazdem do plaży w Preweli, warto także zatrzymać się na chwilę przy moście Preweli z XIX wieku. Most łączy główną drogę z gajami oliwami, które rosną tam od wielu stuleci.

Po dotarciu do Preweli, auto zostawcie na płatnym parkingu za 2 EUR / 8 PLN, przy wejściu na szlak. Z parkingu do plaży dzieli Was 500 metrów zejścia w dół (zalecane jest posiadanie dobrych butów/sandałów). Osoby z ograniczoną mobilnością mogą skorzystać z oferty rejsu łodzią z miejscowości Plakias – zapłacicie 8 EUR / 34 PLN za normalny bilet bilet w dwie strony lub 5 EUR / 21 PLN za bilet dziecięcy. Łódź odpływa kilka razy dziennie i wraca po 3-4 godzinach do Plakias.

Plaża nie przypomina tych, jakie znacie z kurortów – próżno szukać tam leżaków i parasoli (za to warto poszukać cienia pod drzewami). Za to znajdziecie tam darmowy prysznic z słodką wodą. Na plaży jest także bar/restauracja z podstawowymi produktami takimi jak woda, piwo, napoje, kawa oraz proste dania obiadowe.

Na drugiej strony plaży znajdziecie słynny Las Palmowy i rzekę Megalopotamo, które można zwiedzić podążając wytyczonym szlakiem lub wypożyczyć kajak i popłynąć nim w stronę wąwozu. Wejście do lasu jest darmowe.

Po spędzeniu przedpołudnia na plaży i w jej okolicach, warto wrócić do Rethimno, również w celu uniknięcia upałów.

Rethimno to trzecie co do wielkości miasto Krety. W czasach minojskich Rethimno było ważnym ośrodkiem handlowym. Spacerując po starym mieście można zobaczyć budynki z czasów weneckich oraz z czasów panowania Ottomanów, co miało miejsce od połowy XVII wieku.

Jedną z głównych atrakcji miasta jest dawna forteca wenecka (La Fortezza) z XVI wieku. Odegrała ona ważną rolę w czasach walk z piratami (także ze słynnym Barbarossą) oraz z państwem otomańskim.

Godziny otwarcia fortecy:

• Od czerwca do września – codziennie od 08:30 do 20:30
• Od października do maja – codziennie od 10:00 do 17:00

Bilety wstępu:

• Normalny: 4 EUR / 17 PLN
• Seniorzy, uczniowie szkół i studenci spoza UE: 3 EUR / 13 PLN
• Dzieci do 18 roku życia, studenci i uczniowie szkół w UE oraz osoby niepełnosprawne – wejście darmowe
• Darmowe wejście: 6 marca, 18 kwietnia, 18 maja, ostatni weekend września, 28 października, pierwsze niedziela miesiąca od 1 listopada do 31 marca

Po zwiedzeniu fortecy warto zrobić przerwę na posiłek – polecamy zatrzymać się w restauracji Nyn & Aei, gdzie danie główne zamówicie już za 6 EUR / 25 PLN, a za zestaw sześciu przystawek/meze zapłacicie 12 EUR / 51 PLN. Litr domowego wina to koszt 6 EUR / 25 PLN.

Po posiłku polecamy pospacerować po starym mieście, zwiedzając Porta Guora (Wielka Brama) oraz fontannę Rimonti z czasów weneckich. Jeśli interesuje Was architektura sakralna, zwiedźcie także meczety Ibraima Khana, Weli Pasha oraz Sułtana Walide.

Dzień proponujemy zakończyć drinkiem lub wyśmienitym piwem kraftowym, które znajdziecie w pubie Bricks Beers & Tales obok plaży.

Rethimno i okolice możecie także wygodnie zwiedzić biorąc udział w jednej z zorganizowanych wycieczek pod opieką profesjonalnego przewodnika:

Dzień 2

Po śniadaniu skierujcie się w stronę Heraklionu, stolicy administracyjnej Krety. Zaledwie sześć kilometrów dzielić Was będzie od minojskiego pałacu w Knossos. Samochód możecie zostawić w darmowym parkingu nieopodal muzeum.

Jeśli nie poruszacie się samochodem, skorzystajcie z oferty autobusów ΚΤΕΛ/ΚΤΕL, które kursują z Rethimno do Heraklionu od 06:15 do 22:45 (co 60-90 minut), oraz z powrotem od 05:30 do 21:30. Cena biletu to 8.3 EUR / 37 PLN w jedną stronę.

Z Heraklionu do muzeum możecie pojechać autobusem miejskim numer 2 Κνωσός, za który zapłacicie 1.1 EUR / 5 PLN w jedną stronę.

Muzeum z fragmentami ruin pałacu w Knossos to jeden z najważniejszych zabytków Heraklionu. Pałac pochodzi z czasów kultury minojskiej (2000-1400 p.n.e.), znany jest jako pałac słynnego Minosa. Według mitologii to tam znajdował się labirynt kreteński, w którym grasował Minotaur. Ruiny zostały odkryte w 1878 roku przez archeologa z Krety, Minosa Kalokairinosa, ale na wielką skalę wykopaliska rozpoczęły się dopiero w 1899 roku.

Najważniejsze eksponaty muzeum w pałacu Knossos to malowidła i freski (znajdziecie je też w Muzeum Archeologicznym w Heraklionie) na ścianach ruin, sala tronowa oraz zrekonstruowane części pałacu. Na zwiedzanie pałacu trzeba przeznaczyć od 90 minut do 2 godzin (w zależności od ilości ludzi i stopnia zainteresowania kulturą minojską).

Godziny otwarcia:

• Od kwietnia do października – codziennie od 08:00 do 20:00
• Od listopada do marca – codziennie od 08:30 do 15:00
• Wielki piątek: 12:00-17:00, wielka sobota: 08:00 – 16:00, 28 października: 08:30 do 15:00
• Nieczynne: 1 stycznia, 25 marca, 1 maja, niedziela wielkanocna, 24-26 grudnia

Bilety wstępu:

• Normalny: 15 EUR / 63 PLN
• Bilet łączony do pałacu w Knossos oraz do Muzeum Archeologicznego: 20 EUR / 84 PLN
  
• Seniorzy oraz uczniowie/studenci poza UE: 8 EUR / 34 PLN (bilet łączony 10 EUR / 42 PLN)
  
• Dzieci do 18 roku życia, studenci/uczniowie z UE oraz osoby niepełnosprawne wchodzą za darmo
• Darmowe wejście: 6 marca, 18 kwietnia, 18 maja, ostatni weekend września, 28 października, pierwsze niedziela miesiąca od 1 listopada do 31 marca

Jeśli lubicie piwo kraftowe, w Heraklionie działają dwa słynne browary kreteńskie – Solo Brewery oraz Notos Brewery. Jest możliwość zwiedzenia browaru (po wcześniejszym umówieniu się), można też tam kupić świeżo uwarzone piwo różnych styli oraz zatrzymać się na degustację.

Heraklion to miasto dość nowe, co można zobaczyć gołym okiem spacerując po nim. Polecamy też wizytę w starym weneckim porcie, gdzie znajduje się większość cennych atrakcji tego miasta.

Wracając z Heraklionu do Rethimno, polecamy zatrzymać się w mieście Bali/Μπαλι – znajdziecie tam wiele restauracji i tawern z lokalnym jedzeniem.

Dostępnych jest także wiele ofert zorganizowanych wycieczek po Heraklionie oraz okolicach. Do najciekawszych z nich należą:

Dzień 3

Trzeci dzień w Rethimno proponujemy przeznaczyć na relaks na plaży. Plaża Rethimno rozciąga się na około 18km i na większości jej długości znajdziecie ratowników oraz leżaki z parasolami. Jeżeli chcecie odpocząć z dala od ludzi, polecamy podjechać na oddaloną o 15km z Rethimno plażę Geropotamos, lub na plażę Spilies.

Jeżeli fale będą za wysokie i będzie wisieć czerwona flaga, lepiej podjechać na południową stronę Krety na jedną ze spokojniejszych plaż: Paralia Soudas, Ligres, Triopetra lub do Agios Pavlos.

Jeśli nie macie samochodu, skorzystajcie z oferty ΚΤΕΛ/ΚΤΕL – autobusy z Rethimno do miejscowości Plakias wyruszają o 10:00, 14:30 oraz o 18:00, a w drugą stronę o 11:00, 15:30 oraz o 19:00. Cena biletu to 5 EUR / 21 PLN w jedną stronę.

Na tym skończycie trzydniowy pobyt w Rethimno i okolicach – przed wieczorem polecamy przenieść się do miejscowości Chania. Polecamy poszukać noclegu koło centrum starego miasta. Za przejazd autobusem pomiędzy tymi miastami zapłacicie 6.80 EUR / 31 PLN, a autobusy odjeżdżają co godzinę od 06:00 do 23:00.

Dzień 4

Na śniadanie w Chanii polecamy udać się do piekarni Βougatsa Chania (Μπουγάτσα Χανίων), gdzie zjecie świeżą bougatsę (ciasto filo nadziewane budyniowym kremem lub serem) prosto z pieca. Ten lokalny specjał zachwalał sam Anthony Bourdain.

Po śniadaniu skierujcie się na plażę Seitan (παραλία του Στεφάνου/Seitan limania), która leży 20-22 kilometry na wschód od Chanii. To mała plaża ukryta w zatoce, jedna z najpopularniejszych plaż regionu. Jej nazwa wywodzi się z języka tureckiego i oznacza „przeklęty port”. Nazwa wzięła się od silnych prądów wodnych oraz fal, które tam występują. Odradzamy pływanie, gdy występują duże fale, chyba że jesteście doświadczonymi pływakami. Zejście do plaży nie należy do łatwych (jest dość stromo i brak barierek), dlatego zalecamy ubranie porządnych butów zamiast klapek.

Parking przy wejściu na szlak jest darmowy. Możecie tam także dojechać autobusem ΚΤΕΛ/KTEL, który odjeżdża z Chanii codziennie o 11:30, 13:30, 15:30 oraz o 17:30, i wraca o 12:15, 14:15, 16:15 oraz o 18:15. Bilet w jedną stronę kosztuje 2,70 EUR / 12,30 PLN.

Po powrocie do Chanii, na obiad polecamy restaurację O Kavouras przy porcie Starego Miasta, która specjalizuje się na owocach morza oraz rybach. Za 25 EUR / 105 PLN dostaniecie zestaw dla dwóch osób z mixem mięs oraz owocami morza, a za 28 EUR / 118 PLN otrzymacie ten zestaw wraz z sałatką grecką. 

Chania, podobnie jak Rethimno, zawdzięcza obecny wygląd czasom panowania Wenecjan oraz Ottomanów. Miasto zostało zbudowane na miejscu starożytnego minojskiego osiedla Kydonia, i przez wieki było ważnym węzłem handlowym łączącym Europę z Bliskim Wschodem oraz Afryką.

Warto pospacerować po ciasnych uliczkach starego miasta (Kastelli), zaglądając do sklepików z lokalnymi produktami – znajdziecie w nich miód, ręcznie robione noże oraz domowej roboty raki i rakomelo (rakija z miodem i cynamonem).

Podczas zwiedzania Chanii zajrzyjcie też do hali targowej (Old Chania Market), zbudowanej na początku XX wieku na wzór hali marsylskiej. Można w niej znaleźć sporo lokalnych produktów, a przez wielu uważana jest za najpiękniejszą halę targową w całej Grecji.

W mieście dostrzeżecie pozostałości murów z czasów weneckich. Zostały one zbudowane w połowie XVI wieku, aby zabezpieczyć miasto od ataków Ottomanów. Port wenecki w Chanii został zbudowany w XIV wieku i uważany jest za najpiękniejsze miejsce w mieście. Aby w pełni docenić jego piękno, warto przejść się dawnym falochronem w stronę XVI-wiecznej latarni. To także świetne miejsce na odpoczynek przy winie lub piwie. Fanom piwa kraftowego polecamy sklep B is for Beer, w którym znajdziecie bogatą ofertę kreteńskich piw.

Tego dnia jednak polecamy pójść wcześnie spać, gdyż rano czeka Was trekking po wąwozie Samaria.

Warto nadmienić, że Chania to także znakomity punkt startowy dla lądowych i wodnych eskapad po okolicy. Wiele interesujących miejsc może odwiedzić w trakcie wycieczki z profesjonalnym przewodnikiem – oto nasze rekomendacje:

Dzień 5

Park Narodowy Samaria/Εθνικός Δρυμός Σαμαριάς, znany potocznie jako Wąwóz Samaria/Φαράγγι της Σαμαριάς, położny jest w pasmie gór Lefka Ori, w południowo-zachodniej części Krety.

Długa na 18 kilometrów Samaria uchodzi za najdłuższy suchy wąwóz w Europie. Można w nim spotkać kreteńską dziką kozę znaną jako kri-kri (lub agrimi w dialekcie kreteńskim).

Szlak pieszy przez wąwóz Samaria powstał w 1962 roku, ma długość 16 kilometrów i jest jednym z najpopularniejszych szlaków turystycznych na Krecie.

Rozpoczyna się w schronisku Ksiloskalo (to jedynie miejsce gdzie można kupić prowiant na trekking) na wysokości 1227 m n.p.m., a następnie schodami schodzi się do poziomu ok. 600 m n.p.m. Po drodze zobaczycie liczne cerkwie z przepięknymi freskami oraz opuszczoną wioskę Samaria, w której znajduje się cerkiew Osia Maria z freskami pochodzącymi z XIV wieku.

Idąc wzdłuż rzeki Tara dotrzecie do wejścia do wąwozu, gdzie zobaczycie wysokie na kilkaset metrów skalne ściany. Przejście w najwęższym miejscu (Sideroportes) ma zaledwie trzy i pół metra szerokości. Za Sideroportes rozciąga się dolina, a podążając szlakiem dotrzecie do miejscowości Palaia Agia Roumeli, gdzie znajduje się koniec wąwozu.

Z Agia Roumeli można się wydostać jedynie promem – na wschód do Chora Sfakion albo na zachód do Paleochory. We wszystkich miejscowościach znajdziecie liczne miejsca noclegowe, tawerny oraz mini markety.

Wąwóz Samaria – podstawowe informacje:

• Czas potrzebny na przejście całego szlaku to 5-6 godzin
• Wzdłuż szlaku znajdują się liczne wodopoje z darmową wodą, toalety oraz ławki
• Bilet do wąwozu kupuje się „dwa razy” – część opłaty pobierana jest na końcu szlaku, żeby mieć pewność czy ktoś nie został na noc w jego środku. Nocleg w wąwozie jest surowo zabroniony
• W całym wąwozie nie ma zasięgu komórkowego, jedynie w wiosce Samaria znajduje się radiostacja oraz punkt medyczny
• Zalecamy posiadanie porządnych butów do trekkingu oraz nakrycia na głowę
• Więcej informacji znajdziecie tutaj.

Bilety wstępu:

• Normalny 5 EUR / 21 PLN
• Dzieci do 15 roku życia wchodzą za darmo

Godziny otwarcia:

• Codziennie od 1 maja do 31 października, między 06:00 i 16:00
• Nieczynne od listopada do kwietnia

Powrót do Chanii:

Z Agia Roumeli codziennie odpływają promy firmy Anendyk – do Chora Sfakion lub do Sougia i Palaiochora. Do Chora Sfakion są trzy rejsy dziennie – o 08:15, 11:30 i 17:30

Koszt biletów:

• Normalny: 12.5 EUR / 57 PLN
• Dziecięcy: 6 EUR / 25 PLN

Z Chora Sfakion kursują trzy autobusy dziennie –  o 07:00, 11:00 i 18:30 (ostatni autobus odjeżdża 15 minut po przypłynięciu statku z Agia Roumeli), a koszt biletu to 7.60 EUR / 35 PLN.

Osoby, które zostawiły auto w Xyloskalo, mogą skorzystać z promu do miasta Sougia odpływającego o 17:30:

• Bilet normalny: 16.2 EUR / 74 PLN
• Bilet dziecięcy: 8 EUR / 34 PLN

Z Sougia kursuje także autobus o 18:15 który jedzie przez Xyloskalo oraz kończy bieg w Chanii (autobus odjeżdża 15 minut po przypłynięciu statku z Agia Roumeli). Koszt biletu to 4.80 EUR / 22 PLN do Xyloskalo lub 7.10 EUR / 32 PLN do Chanii.

Z Agia Roumeli można także dopłynąć do wyspy Gawdos, najbardziej wysuniętego na południe punktu Europy.

Za bilet w jedną stronę zapłacimy:

• Normalny: 21.20 EUR / 97 PLN
• Dziecięcy: 10.60 EUR / 48 PLN

Wąwóz Samaria to także popularny cel jednodniowych wycieczek, organizowanych przez lokalne biura podróży. Najczęściej startują one z Chanii oraz Rethimno:

Dzień 6

Szósty dzień proponujemy przeznaczyć na odpoczynek po trekkingu i spędzić go w Chanii – znajdziecie tam dwie plaże miejskie (zorganizowane z leżakami i ratownikami): Nea Chora oraz Koum Kapi.

Jeśli wolicie cichsze i mniej zatłoczone plaże, znajdziecie je parę raptem kilometrów od Chanii. Najbliżej miasta jest plaża Chrysi Akti, gdzie woda jest spokojna oraz ciepła. Inne plaże, które także warto odwiedzić, to Paralia Agia Marina oraz Paralia Stavros, która znajduje się zaledwie 16 kilometrów od Chanii. Warto także rozważyć wejście na pobliski szczyt Zorbas, z którego roztacza się widok na cały półwysep.

Wieczór polecamy spędzić na jednej z plaż (gdzie możecie urządzić sobie mały piknik), lub w jednym z licznych barów w Koum Kapi.

Jeśli wolicie spędzać czas aktywnie i lubicie wodne przygody, koniecznie sprawdźcie oferty wycieczek na okoliczne wyspy, często połączone ze snorkelingiem i pływaniem na deskach SUP:

Dzień 7

Siódmego dnia po śniadaniu udajcie się na najpopularniejszą plażę regionu – Balos/Μπάλος. Turkusowa woda i biały piasek to jedne z licznych atutów tej plaży, która z roku na rok przyciąga coraz więcej ludzi. Znajduje się ona około 50 kilometrów na zachód od Chanii i możecie tam się dostać samochodem, promem lub kombinacją autobusu i promu.

UWAGA: ostatnie 10 kilometrów drogi do plaży Balos to droga szutrowa – większość wypożyczalni zabrania wjazdu tam swoimi samochodami, zatem robicie to na własną odpowiedzialność. Jeśli nie chcecie ryzykować, samochód możecie zostawić w miejscowości Kaliviani, pokonać pieszo osiem kilometrów do punktu widokowego, a następnie zejść na plażę.

Inną opcją jest dojazd samochodem do miejscowości Kissamos/Kasteli i skorzystanie z oferty prywatnych przewoźników – w ten sposób możecie dopłynąć do plaży Balos, a także na wyspę Gamwusa, gdzie znajduje się dawna wenecka forteca i która przez lata była kryjówką piratów. Promy zazwyczaj odpływają o 10:00 i 12:00, i wracają o 18:00 lub 19:30.

Bilety za prom w dwie strony:

• Normalny 25 EUR / 105 PLN
• Dzieci od 3. do 12. roku życia 12 EUR / 51 PLN
• Dzieci do 3. roku życia płyną za darmo

Jeśli nie macie samochodu, możecie się dostać do Kissamos autobusem ΚΤΕΛ/KTEL  który kursuje codziennie z Chanii od 06:15 do 21:30, oraz z powrotem od 06:15 do 21:00. Bilet w jedną stronę kosztuje 4,70 EUR / 22 PLN

Alternatywą dla dość długiego marszu na plażę Balos jest wizyta na drugiej najpopularniejszej plaży Krety, Elafonisi/Ελαφονήσι. Elafonisi o mały półwysep oddzielony od lądu płytką laguną, a w czasie odpływu wąskim pasmem piasku. Plaża zawdzięcza swoją sławę różowej barwie piasku oraz turkusowemu lazurowi morskiej wody. W starożytności Grecy byli przekonani, że półwysep jest zamieszkany przez Apollona i jego muzy, których śpiew uspakajały mocne fale Morza Minojskiego. Znajdowała się tam nawet świątynia ku czci Apollona.

Droga dojazdowa do plaży Balos jest asfaltowa, a zaparkować możecie za darmo obok samej plaży.

Osoby nie posiadające auta mogą się dostać do Elafonisi autobusem ΚΤΕΛ/KTEL, który codziennie odjeżdża z Chanii o 09:00 (powrót o 16:00). Bilet w jedną stronę kosztuje 10 EUR / 42 PLN.

Jeśli wolicie spędzić dzień aktywnie, zamiast relaksu na plaży Balos możecie wybrać się na jedną z wycieczek z Chanii: